Miesięczne archiwum: Marzec 2017

Krytyczna opinia Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu do projektu noweli ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu przedstawiło krytyczną opinię wobec projektu noweli ustawy o KRS. Opinia wytyka projektowi, że budzi on poważne wątpliwości konstytucyjne. Powołując się na orzecznictwo TK wskazuje, że Konstytucja wymaga, aby sędziowie zasiadający w KRS byli wybierani przez sędziów. Konstytucja nie przewiduje też możliwości ich odwołania przed upływem kadencji. Konstytucja ponadto wskazuje, ilu członków KRS wybiera Sejm i Senat.
W tym kontekście, projektowane rozwiązanie powierzające wybór sędziów do KRS Sejmowi, stoi w sprzeczności z art. 187 ust. 1 Konstytucji, zasadą odrębności i niezależności władzy sądowniczej (art. 10 Konstytucji). Dalsze zastrzeżenia dotyczą konstytucyjności proponowanych zmian co do wyboru wiceprzewodniczących Rady i skrócenia kadencji obecnych członków KRS.

Ponadto wskazano, że projektowane regulacje powinny być zaopiniowane przez Krajową Radę Radców Prawnych, Naczelną Radę Adwokacką i Prokuratorię Generalną RP.

Pełny tekst opinii

Polecamy esej Prof. Jerzego Stelmacha o społeczeństwie otwartym i jego wrogach

[W]rogami [społeczeństwa otwartego] są m.in. ci, którzy odrzucają głębsze rozumienie konstytucji jako ładu moralnego i prawnego. Budują oni własne, pozakonstytucyjne i pozaprawne kryteria, mające uprawniać „konieczną”, a zarazem „dobrą” zmianę. Zdecydowanie wolę określenie Karla Raimunda Poppera „społeczeństwo otwarte” niż jakiekolwiek inne, wydaje mi się ono bowiem bardziej jednoznaczne, a równocześnie mniej „zużyte” od takich chociażby pojęć jak „społeczeństwo demokratyczne” lub „społeczeństwo obywatelskie”. Czym jednak jest społeczeństwo otwarte i kim są jego wrogowie?

Czytaj dalej

Wątpliwości co do prawidłowości orzekania przez TK w kwestii wyłączania sędziów ciąg dalszy – zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej

Poniżej publikujemy zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej do wyroku TK w sprawie o sygn. akt K 2/15. Zdanie odrębne dotyczy rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej w postaci wyłączenia sędziów TK od orzekania, na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Sędzia Pyziak-Szafnicka zwraca w nim uwagę, że skład orzekający w sprawie został ukształtowany z naruszeniem obowiązujących przepisów o wyłączeniu sędziego, tj. art. 39-41 u.o.t.TK, ponieważ przed rozstrzygnięciem wniosku RPO o wyłączenie dwóch sędziów ze składu orzekającego nie mógł zapaść wyrok w sprawie K 2/15, a przynajmniej – nie mógł zapaść z udziałem sędziów, których udział w orzekaniu został zakwestionowany przez wnioskodawcę. W tej sprawie, chociaż zapadło postanowienie oddalające wniosek (na marginesie trzeba zaznaczyć, że jego treść jest równie kontrowersyjna, o ile nawet nie bardziej, od kwestii składu orzekającego) to ze względu na skład Trybunału, w którym postanowienie to zostało podjęte – nie może być ono uznane za wiążące prawnie. Orzekający w tej sprawie Henryk Cioch i Zbigniew Jędrzejewski, zdaniem sędzi Pyziak-Szafnickiej nie powinni byli rozstrzygać tego wniosku. „Sędzia H. Cioch nie powinien oceniać zasadności wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego, gdyż wskazana przez Rzecznika podstawa ich wyłączenia dotyczy także tego sędziego osobiście, a zatem – w istocie sędzia H. Cioch orzekał we własnej sprawie. Natomiast sędzia Z. Jędrzejewski nie powinien brać udziału w rozpatrywaniu wniosku Rzecznika o wyłączenie, gdyż jest członkiem składu rozstrzygającego w sprawie „głównej”, na tle której powstała kwestia wpadkowa – wyłączenia sędziów.
Zatem, po pierwsze, wadliwość ukształtowania składu orzekającego wynika z zasady nemo iudex in causa sua (co do H. Ciocha), a po drugie,  J. Jędrzejwski był iudex suspectus, ponieważ zasiadał on w składzie rozstrzygającym sprawę, a od orzekania o wyłączeniu sędziego/sędziów z danego składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy „głównej” wyłączeni są wszyscy sędziowie z tego składu, co wynika z art. 53 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 36 u.o.t.TK.
W rezultacie więc, wydane z ich udziałem postanowienie Trybunału z 15 lutego 2017 r. odmawiające wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego nie mogło wywołać skutku prawnego.
To z kolei doprowadziło do sytuacji, w której TK wydał wyrok bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Jakkolwiek nie zostało to wysłowione wprost w zdaniu odrębnym, to – naszym zdaniem – stawia to także pod znakiem zapytania moc wiążącą samego wyroku Trybunału.

Czytaj dalej

Osobliwości postanowień o wyłączeniu sędziów w Trybunale Konstytucyjnym kierowanym przez sędzię Julię Przyłębską

Wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego, prof. Stanisław Biernat, poddał analizie postanowienia o wyłączeniu sędziów TK, wydane w 2017 r., gdzie składy orzekające wyznaczała sędzia Julia Przyłębska.
Wnioski wskazują m.in. na to, że postanowienia o wyłączeniu sędziów powołanych przed 2015 r. były rozpoznawane przez osoby, co do których kierowano inne wnioski o wyłączenie ich ze składów orzekających, albo też znajdowały się w sytuacjach identycznych, jak osoby, których dotyczyły te wnioski – przy czym sytuacja osób rozpatrujących byłą o wiele bardziej – jak to ujęto – „problematyczna” w świetle wcześniejszego orzecznictwa TK.
W orzekaniu istnieje ewidentna dwoistość standardów rozstrzygania poszczególnych wniosków o wyłączeniu, w zależności od tego, kogo dotyczą i kto wnioskuje o wyłączenie sędziego, co podważa autorytet TK.
Ignorowana jest ustawowa zasada kolejności alfabetycznej ustalania składów orzekających, skutkiem czego większość wniosków rozpoznały osoby, które rozpoczęły orzekanie w latach 2016-2017, a zastosowane metody wskazują na łatwy sposób kształtowania składów orzekających przez uczestników postępowania.
Pełny tekst analizy

Źródło: RMF.FM

Co zrobi sędzia Warciński?

Na 16 marca 2017 r. zaplanowano w Trybunale Konstytucyjnym rozpoznanie w pełnym składzie wniosku o zbadanie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2016 roku o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach (sygn. akt Kp 1/17). Na etapie prac legislacyjnych, projekt ustawy opiniował Michał Warciński, obecnie sędzia TK. Wydaje się, że powinien wyłączyć się ze składu orzekającego.
Kwestia ta jest o tyle istotna, że sprawa została zainicjowana wnioskiem Prezydenta w trybie tzw. kontroli prewencyjnej (przed podpisaniem ustawy) i dlatego musi być rozpoznawana w pełnym składzie TK, czyli przez co najmniej 11 sędziów. Przy wyłączonej już trójce sędziów (S. Rymar, P. Tuleja, M. Zubik) i przymusowo urlopowanym Wiceprezesie S. Biernacie, wyłączenie sędziego M. Warcińskiego (które, zgodne z niżej cytowanymi przepisami powinno nastąpić), uniemożliwi Trybunałowi orzekanie.

Do tej pory oczywistym było, że ta sama osoba nie może najpierw uczestniczyć w procedurze opiniowania projektu ustawy w parlamencie, a następnie w procedurze orzekania w kwestii konstytucyjności tej ustawy w TK. Jak będzie tym razem?

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r.o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym:
Art. 39 ust. 1 pkt 4: Sędzia Trybunału jest wyłączony z udziału w rozpoznawaniu sprawy, jeżeli […] był […] doradcą uczestnika postępowania.
Art. 39 ust. 2 pkt 1: Sędzia Trybunału podlega [..] wyłączeniu z udziału w rozpoznawaniu sprawy, jeżeli uczestniczył w wydaniu aktu normatywnego, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia […] i może wywołać to wątpliwości co do jego bezstronności.
Art. 41 ust. 1 i 3: Wyłączenie sędziego Trybunału z udziału w rozpoznawaniu sprawy następuje z urzędu, na żądanie tego sędziego albo na uzasadniony wniosek uczestnika postępowania. […] O wyłączeniu sędziego Trybunału z przyczyn, o których mowa w art. 39 ust. 2, rozstrzyga Trybunał w drodze postanowienia.

Niedemokratyczne państwo bezprawia (Jerzy Zajadło)

Gdyby do działań PiS z ostatnich kilkunastu miesięcy przyłożyć niektóre z powojennych tez Gustava Radbrucha, to trzeba ze zdumieniem i przykrością stwierdzić, iż dzisiejsza Polska jest niedemokratycznym państwem bezprawia. Trudno się więc dziwić, że z trudem pasuje do aksjologii leżącej u podstaw Unii Europejskiej.

Czytaj dalej

„Kontrola konstytucyjności prawa w Polsce – sądy wobec orzeczeń TK” – video

Poniżej udostępniamy zapis video wspólnego zebrania naukowego Katedry Prawa Konstytucyjnego UJ i Katedry Prawa Karnego UJ, które odbyło się w dniu 27 stycznia 2017 r. w budynku Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Referaty wprowadzające wygłosili dr hab. Monika Florczak-Wątor i dr hab. Włodzimierz Wróbel, prof. UJ.
Czytaj dalej

Uchwała Komitetu Nauk Prawnych PAN

Pełny tekst oświadczenia Wiceprezesa TK prof. S. Biernata w związku z wywiadem sędzi TK Julii Przyłębskiej w RMF FM w dniu 27 lutego 2017 r.

„W ostatnim czasie p. sędzia J. Przyłębska udziela wielu wywiadów w środkach masowego przekazu. Prostowanie nieścisłości zawartych w tych wypowiedziach uważam za swój obowiązek i czynię to nie tylko w imieniu własnym, ale też sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w każdym razie ich większości.”

Czytaj dalej