Miesięczne archiwum: Lipiec 2017

Redakcja

Kwiatki z nowej ustawy o SN

Wraz z likwidacją niezależnego sądownictwa, wkraczają nowe standardy legislacji i racjonalności ustawodawcy:

Art. 63 ustawy o SN: „W składzie orzekającym Sądu Najwyższego może brać udział tylko jeden sędzia delegowany do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym”
Art. 92 par. 4 ustawy o SN: „Sąd Najwyższy może orzekać w składzie trzyosobowym z udziałem dwóch sędziów delegowanych do Sądu Najwyższego”.

O podobnym „kwiatku” pisze Wprost

Jakieś pomysły na wykładnię?

Redakcja

List Prezesa TK, Prezesa SN, Prezesa NSA, Prokuratora Generalnego i Rzecznik Praw Obywatelskich Republiki Czeskiej w sprawie ustaw grożących polskiemu wymiarowi sprawiedliwości

NEMŮŽEME MLČET – NIE MOŻEMY MILCZEĆ. List Prezesa TK, Prezesa SN, Prezesa NSA, Prokuratora Generalnego i Rzecznik Praw Obywatelskich Republiki Czeskiej w sprawie ustaw grożących polskiemu wymiarowi sprawiedliwości Czytaj dalej

Jerzy Zajadło

Władza sądownicza jest najbliżej ludzi. Wywiad z prof. Jerzym Zajadło w GazetaPrawna.pl

prof. Jerzy Zajadło

prof. Jerzy Zajadło

Jeśli miałbym coś zarzucić naszym sędziom, to raczej to, że do tej pory wykazywali zbyt mało sędziokracji – ale sędziokracji właściwie pojętej. Jednak zamiast reform strukturalnych proponuje się nam reformy personalne. Bo w ustawach PiS nie ma żadnego elementu, który by sprawił, że sądy zaczną orzekać szybciej. A to jest przecież wskazywane jako największa nasza bolączka.”

Poniżej,  za zgodą Prof. J. Zajadło, publilkujemy treść wywiadu, którego udzielił GazetaPrawna.pl Czytaj dalej

Redakcja

Zaproszenie na Pierwsze Krakowskie Sympozjum Konstytucyjne „O problemach wykładni Konstytucji RP”

Pierwsze Krakowskie Sympozjum Konstytucyjne
„O problemach wykładni Konstytucji RP”

Termin:  7 października 2017 r.,(sobota), godz. 10.00-16.15,
Miejsce: Aula A, Budynek Dydaktyczny WPiA UJ, ul. Krupnicza 33a, Kraków
Koszt: bezpłatnie
Rejestracja: do 15 września 2017 r. na stronie Katedry Prawa Konstytucyjnego UJ (w dolnej części strony)

Opis: Pogłębiający się kryzys konstytucyjny i ustrojowy, który obserwujemy od dwóch lat oraz przypadająca w tym roku 20. rocznica uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skłoniły środowisko krakowskich konstytucjonalistów i teoretyków prawa do przeprowadzenia interdyscyplinarnej debaty naukowej o problemach związanych z wykładnią naszej ustawy zasadniczej. Chcielibyśmy spojrzeć z perspektywy tych dwóch dyscyplin na konstytucję jako przedmiot wykładni, a także zastanowić się nad znaczeniem tradycyjnych metod wykładni prawa oraz specyfiką wykładni konstytucji przez sądy i Trybunał Konstytucyjny. Polska doktryna prawnicza nie udzieliła dotychczas jednoznacznej odpowiedzi m.in. na pytania o prawotwórczy charakter wykładni konstytucji, istotę domniemania konstytucyjności prawa, czy związanie sędziego konstytucją. Pytania, o niewątpliwie ogromnej wadze teoretycznej i praktycznej.

W związku z tym serdecznie zapraszamy na Pierwsze Krakowskie Sympozjum Konstytucyjne poświęcone problemom wykładni Konstytucji RP, które odbędzie się na Uniwersytecie Jagiellońskim w sobotę, 7 października 2017 r. Sympozjum będzie okazją do dyskusji w gronie konstytucjonalistów, teoretyków i filozofów prawa oraz prawników praktyków. Poniżej przedstawiamy ramowy program Sympozjum oraz formularz zgłoszeniowy, z prośbą o rejestrację uczestnictwa do 15 września br. Udział w konferencji jest bezpłatny.

Program: Czytaj dalej

Redakcja

Opinia ekspertów Fundacji Batorego o poselskim projekcie ustawy o SN

Fundacja im. Stefana Batorego

1. Projekt jest sprzeczny z konstytucyjnym nakazem działania na rzecz dobra wspólnego, podważa także stabilność państwa oraz bezpieczeństwo jego obywateli.

2. Istotne wątpliwości ustrojowe budzi zakres kompetencji Ministra Sprawiedliwości, który jako organ  pozakonstytucyjny  zyskuje szereg kompetencji wykraczających dalece poza przewidziany w ramach trójpodziału władzy zakres kompetencji organu władzy wykonawczej.

3. Projekt jest sprzeczny z podstawowymi zasadami państwa prawnego zawartymi w Konstytucji RP, a także standardami ustrojowymi współczesnych państw demokratycznych. Regulacja przenosząca w stan spoczynku wszystkich sędziów Sądu Najwyższego, z wyjątkiem sędziów wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości (art. 87 Projektu), uprawniająca Ministra Sprawiedliwości do wyznaczenia nowych sędziów Sądu Najwyższego (art. 92 §2 Projektu), a także regulacje wyznaczające nowy system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i innych zawodów prawniczych, są sprzeczne z istotą następujących konstytucyjnych zasad prawa: 

–        zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP),

–        zasady podziału i równoważenia władz (art. 10 Konstytucji RP),

–        zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP),

–        zasady nieusuwalności sędziów (art. 180 ust. 1 Konstytucji RP). 

4.  Zawarte w projekcie regulacje nie  tylko stanowią naruszenie podstawowych standardów konstytucyjnych,  ale są próbą ich trwałego zniesienia i likwidacji, co jest szczególnie widoczne, w połączeniu z przyjętymi  przez parlament 12 lipca br. nowelizacjami ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz  o Prawie o ustroju sądów powszechnych,  a także przyjętymi w tej kadencji Sejmu i obowiązującymi już zmianami dotyczącymi  prokuratury oraz organów ścigania.  Ich konsekwencją będzie podporządkowanie organów wymiaru sprawiedliwości oraz Krajowej Rady Sądownictwa, mającej stać na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 ust. 1 Konstytucji RP), bieżącej większości politycznej oraz wyłonionemu przez nią Ministrowi Sprawiedliwości, co jest jednoznacznie sprzeczne z podstawowymi standardami ustroju demokratycznego.    

5. Projekt prowadzi do naruszenia istoty konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z Konstytucją RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Po wejściu w życie Projektu Sąd Najwyższy nie będzie w stanie zagwarantować spełnienia powyższych przesłanek przez system wymiaru sprawiedliwości.    

6. Przewidziane w Projekcie przeniesienie wszystkich sędziów Sądu Najwyższego w stan spoczynku i powołanie nowych sędziów na wyłączny wniosek Ministra Sprawiedliwości (art. 87 – 89 Projektu), a także wygaszenie stosunków pracy wszystkich pracowników Kancelarii Prezesa Sądu Najwyższego oraz Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego (art. 90 Projektu), rodzą istotne ryzyko dla procesu oceny ważności wyborów parlamentarnych i zachowania w nich standardów demokratycznych. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 101 ust. 1 Konstytucji RP, stwierdza ważność wyborów do Sejmu RP i Senatu RP. Po wejściu w życie Projektu może okazać się, że ważność kolejnych wyborów parlamentarnych będą stwierdzać sędziowie Sądu Najwyższego wyznaczeni na to stanowisko przez Ministra Sprawiedliwości, którzy będą dodatkowo pozbawieni zaplecza merytorycznego i administracyjnego pozwalającego zachować ciągłość pamięci instytucjonalnej Sądu Najwyższego.

Pełny tekst opinii

Zespół Ekspertów Prawnych:
Łukasz Bojarski — prezes zarządu Instytutu Prawa i Społeczeństwa INPRIS
Jacek Czaja — prezes zarządu Towarzystwa Prawniczego
dr Piotr Kładoczny — docent na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, członek Zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka
dr hab. Marcin Matczak — profesor w Katedrze Filozofii Prawa i Nauki o Państwie Uniwersytetu Warszawskiego, partner w Kancelarii Domański Zakrzewski Palinka sp.k.
dr hab. Tomasz Pietrzykowski — profesor w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
dr hab. Piotr Radziewicz — adiunkt w Instytucie Nauk Prawnych PAN
dr Anna Śledzińska–Simon —adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii, Katedra Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Wrocławskiego
dr Tomasz Zalasiński — radca prawny, Kancelaria Domański, Zakrzewski, Palinka sp.k.
prof. zw. dr hab. Fryderyk Zoll — profesor prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu w Osnabrück

Jerzy Zajadło

Co z tym programem? (Jerzy Zajadło)

Gdańsk, Ratusz Głównego Miasta. Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza za 2016 r. Nz. laureat w kategorii nauk humanistycznych i społecznych prof. dr hab. Jerzy Zajadło ( Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego)

Prezes Jarosław Kaczyński ciągle zapewnia, że PiS tylko realizuje konsekwentnie swój program wyborczy. No to przyjrzyjmy mu się bliżej. Wprawdzie już słyszę ten ryk „To jest wyrwane z kontekstu!”, ale zdążyłem się już przyzwyczaić do tego szczególnego argumentu retorycznego jako ultima ratio.

A propos trybu zgłaszania projektu ustawy o SN (o ilości i jakości wcześniejszych zabiegów legislacyjnych np. wokół TK nie wspominając), w dokumencie Program PiS 2014 czytamy (s.72): „Trzeci cel to wyeliminowanie nazbyt częstych i pospiesznie wprowadzanych zmian w obowiązujących ustawach. Tworzenie prawa nie może być ekspresowym, interwencyjnym reagowaniem na bieżące zdarzenia. Nie może dochodzić do znanych z ostatnich lat sytuacji, gdy nowelizacja goni nowelizację albo nakłada się w czasie na parlamentarny proces uchwalania nowej ustawy dotyczącej tej samej materii”. Czytaj dalej

Redakcja

List otwarty Samorządu Studentów WPiA UJ do Prezydenta w sprawie zmian w polskim sądownictwie

Kraków, dnia 22 lipca 2017 r.

Wydziałowa Rada Samorządu Studentów
Wydziału Prawa i Administracji
Uniwersytetu Jagiellońskiego

Szanowny Pan
dr Andrzej Duda
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

LIST OTWARTY
w sprawie zmian w polskim sądownictwie

Szanowny Panie Prezydencie,

  1. w związku z uchwaleniem przez Sejm i Senat nowelizacji ustaw o ustroju sądów powszechnych, o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, w trosce o stabilność podstawowych konstytucyjnych praw i wolności oraz zasad demokratycznego państwa prawa, mając na uwadze zdanie ogromnej grupy naszych koleżanek i kolegów, jak również nasze własne, zwracamy się do Pana Prezydenta z prośbą o skorzystanie z uprawnienia do odmowy podpisania wskazanych ustaw oraz skierowanie ich do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Czytaj dalej
Redakcja Redakcja

Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego w sprawie zmian w ustroju sądów

Stanowisko
Zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego
16 lipca 2017 r.

Zarząd Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego wyraża zaniepokojenie dokonywanymi i planowanymi zmianami w polskim sądownictwie. Odrębność i niezależność władzy sądowniczej od innych władz to fundamenty demokratycznego państwa prawnego i konieczne elementy zasady trójpodziału władzy, a także podstawowe gwarancje niezawisłości sędziowskiej. Przywrócenie tych zasad po 1989 r. należy do największych osiągnięć transformacji ustrojowej. Reforma sądownictwa jest konieczna, jednak nie może być dokonywana z naruszeniem podstawowych standardów demokratycznych, pogłębiając istniejący kryzys konstytucyjny.  Czytaj dalej

Redakcja

Stanowisko dziekanów wydziałów prawa w sprawie poselskiego projektu ustawy o SN

Sąd Najwyższy
Źródło: wikipedia.org

Jako prawnicy oraz przedstawiciele jednostek uczestniczących w kształceniu studentów – przyszłych prawników – wyrażamy głębokie zaniepokojenie wprowadzanymi ostatnio zmianami ustawodawczymi w polskim sądownictwie, w szczególności zmianami proponowanymi w poselskim projekcie ustawy o Sądzie Najwyższym wniesionym do Sejmu w dniu 12 lipca 2017 r. (druk nr 1727/VIII kadencja).

Autorzy tego projektu wskazali w uzasadnieniu, że stanowi on „element szerszej reformy sądownictwa (…), która ma zagwarantować sprawiedliwość wyroków sądowych, szybsze postępowania i przywrócić społeczne zaufanie do sądów. Celem projektu jest w szczególności usprawnienie funkcjonowania Sądu Najwyższego i zdemokratyzowanie procesu powoływania do niego sędziów” (s. 82 projektu). Jednocześnie podkreślili, że proponowane w projekcie „zmiany ustroju Sądu Najwyższego są zmianami istotnymi”, a w ich następstwie Sąd Najwyższy „stanie się de facto zupełnie nowym sądem, tak w charakterze ustrojowym jak i funkcjonalnym” (s. 127 projektu). Czytaj dalej