Archiwa tagu: zdanie odrębne

Redakcja

Michał Podsiadło o zdaniach odrębnych w nowym Regulaminie TK

Można odnieść wrażenie, że w nowym Regulaminie TK zawarto co najmniej dwa przepisy ograniczające możliwość zgłaszania zdań odrębnych dot. „składu” składu orzekającego.

W § 54 ust. 1 pojawiło się stwierdzenie, że „zdanie odrębne nie może dotyczyć rubrum orzeczenia” (jak wiemy, „rubrum” jest to ta część dokumentu orzeczenia, w którym znajduje się m.in. wykaz członków składu orzekającego). Autor tego przepisu chciał zapewne w ten „błyskotliwy” sposób uniemożliwić w zgłaszanie zdania odrębnego, które dotyczyłoby udziału niektórych osób w pracach składu orzekającego. Autor ten zapomniał jednak, że jego zabieg byłby skuteczny tylko wobec takich zdań odrębnych, w których sędzia stwierdzi, że nazwiska pewnych osób nie powinny się znaleźć w wykazie członków składu orzekającego. Innymi słowy, sędzia w zakazanym już dzisiaj zdaniu odrębnym musiałby podważać to, że nazwisko osoby (nieprawidłowo) wyznaczonej do składu orzekającego pojawia się w treści „rubrum” orzeczenia. Trudno sobie wyobrazić tak sformułowane „votum separatum” – dotychczas zgłaszane zdania odrębne dotyczą przecież wyznaczenia do składu orzekającego osób, które – zdaniem sędziów zgłaszających te zdania odrębne – nie mogą orzekać jako sędziowie TK. Nikt nie kwestionuje podania nazwisk tych osób w treści dokumentu orzeczenia. Zatem wbrew oczywistej intencji autora § 54 ust. 1 regulaminu, przepis ten nie uniemożliwia sędziom TK zgłaszania zdań odrębnych, w których kwestionują udział niektórych osób w wydaniu orzeczenia. Czytaj dalej

Redakcja

Wątpliwości co do prawidłowości orzekania przez TK w kwestii wyłączania sędziów ciąg dalszy – zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej

Poniżej publikujemy zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej do wyroku TK w sprawie o sygn. akt K 2/15. Zdanie odrębne dotyczy rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej w postaci wyłączenia sędziów TK od orzekania, na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Sędzia Pyziak-Szafnicka zwraca w nim uwagę, że skład orzekający w sprawie został ukształtowany z naruszeniem obowiązujących przepisów o wyłączeniu sędziego, tj. art. 39-41 u.o.t.TK, ponieważ przed rozstrzygnięciem wniosku RPO o wyłączenie dwóch sędziów ze składu orzekającego nie mógł zapaść wyrok w sprawie K 2/15, a przynajmniej – nie mógł zapaść z udziałem sędziów, których udział w orzekaniu został zakwestionowany przez wnioskodawcę. W tej sprawie, chociaż zapadło postanowienie oddalające wniosek (na marginesie trzeba zaznaczyć, że jego treść jest równie kontrowersyjna, o ile nawet nie bardziej, od kwestii składu orzekającego) to ze względu na skład Trybunału, w którym postanowienie to zostało podjęte – nie może być ono uznane za wiążące prawnie. Orzekający w tej sprawie Henryk Cioch i Zbigniew Jędrzejewski, zdaniem sędzi Pyziak-Szafnickiej nie powinni byli rozstrzygać tego wniosku. „Sędzia H. Cioch nie powinien oceniać zasadności wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego, gdyż wskazana przez Rzecznika podstawa ich wyłączenia dotyczy także tego sędziego osobiście, a zatem – w istocie sędzia H. Cioch orzekał we własnej sprawie. Natomiast sędzia Z. Jędrzejewski nie powinien brać udziału w rozpatrywaniu wniosku Rzecznika o wyłączenie, gdyż jest członkiem składu rozstrzygającego w sprawie „głównej”, na tle której powstała kwestia wpadkowa – wyłączenia sędziów.
Zatem, po pierwsze, wadliwość ukształtowania składu orzekającego wynika z zasady nemo iudex in causa sua (co do H. Ciocha), a po drugie,  J. Jędrzejwski był iudex suspectus, ponieważ zasiadał on w składzie rozstrzygającym sprawę, a od orzekania o wyłączeniu sędziego/sędziów z danego składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy „głównej” wyłączeni są wszyscy sędziowie z tego składu, co wynika z art. 53 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 36 u.o.t.TK.
W rezultacie więc, wydane z ich udziałem postanowienie Trybunału z 15 lutego 2017 r. odmawiające wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego nie mogło wywołać skutku prawnego.
To z kolei doprowadziło do sytuacji, w której TK wydał wyrok bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Jakkolwiek nie zostało to wysłowione wprost w zdaniu odrębnym, to – naszym zdaniem – stawia to także pod znakiem zapytania moc wiążącą samego wyroku Trybunału.

Czytaj dalej