Archiwa tagu: Trybunał Konstytucyjny

Redakcja

Eksperci Fundacji Batorego: zawieszenie sędziów TK w orzekaniu jest bezpodstawne

Zdaniem zespołu ekspertów obecna praktyka służy przede wszystkim nieformalnemu „zawieszeniu” sędziego konstytucyjnego w pełnieniu urzędu. Ponadto tworzy pozornie legalny i szkodliwy mechanizm, który może zostać w przyszłości użyty wobec innych sędziów TK oraz np. Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, którego podstawa prawna powołania na stanowisko również jest przedmiotem  kontroli przed TK. Sprawa ta winna być jak najszybciej zakończona, tym bardziej, że zarówno Sejm, jak i RPO wnieśli o umorzenie postępowania przed TK z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.

Pełny tekst stanowiska: Czytaj dalej

Redakcja

Raport: Konstytucyjny spór o granice zmian organizacji i zasad działania Trybunału Konstytucyjnego: czerwiec 2015 – marzec 2016

18 kwietnia br. ma się ukazać publikacja dokumentująca prace legislacyjne oraz postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczące zmian organizacji i zasad działania TK w latach 2015-2016. Przedstawiać będzie szczegółową analizę skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 2016 r. (K 47/15) uwzględniającą wszystkie dokumenty źródłowe wydane w trakcie uchwalania kolejnych nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz kolejnych postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Czytaj dalej

Redakcja Redakcja

Wątpliwości co do prawidłowości orzekania przez TK w kwestii wyłączania sędziów ciąg dalszy – zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej

Poniżej publikujemy zdanie odrębne sędzi TK prof. M. Pyziak-Szafnickiej do wyroku TK w sprawie o sygn. akt K 2/15. Zdanie odrębne dotyczy rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej w postaci wyłączenia sędziów TK od orzekania, na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Sędzia Pyziak-Szafnicka zwraca w nim uwagę, że skład orzekający w sprawie został ukształtowany z naruszeniem obowiązujących przepisów o wyłączeniu sędziego, tj. art. 39-41 u.o.t.TK, ponieważ przed rozstrzygnięciem wniosku RPO o wyłączenie dwóch sędziów ze składu orzekającego nie mógł zapaść wyrok w sprawie K 2/15, a przynajmniej – nie mógł zapaść z udziałem sędziów, których udział w orzekaniu został zakwestionowany przez wnioskodawcę. W tej sprawie, chociaż zapadło postanowienie oddalające wniosek (na marginesie trzeba zaznaczyć, że jego treść jest równie kontrowersyjna, o ile nawet nie bardziej, od kwestii składu orzekającego) to ze względu na skład Trybunału, w którym postanowienie to zostało podjęte – nie może być ono uznane za wiążące prawnie. Orzekający w tej sprawie Henryk Cioch i Zbigniew Jędrzejewski, zdaniem sędzi Pyziak-Szafnickiej nie powinni byli rozstrzygać tego wniosku. „Sędzia H. Cioch nie powinien oceniać zasadności wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego, gdyż wskazana przez Rzecznika podstawa ich wyłączenia dotyczy także tego sędziego osobiście, a zatem – w istocie sędzia H. Cioch orzekał we własnej sprawie. Natomiast sędzia Z. Jędrzejewski nie powinien brać udziału w rozpatrywaniu wniosku Rzecznika o wyłączenie, gdyż jest członkiem składu rozstrzygającego w sprawie „głównej”, na tle której powstała kwestia wpadkowa – wyłączenia sędziów.
Zatem, po pierwsze, wadliwość ukształtowania składu orzekającego wynika z zasady nemo iudex in causa sua (co do H. Ciocha), a po drugie,  J. Jędrzejwski był iudex suspectus, ponieważ zasiadał on w składzie rozstrzygającym sprawę, a od orzekania o wyłączeniu sędziego/sędziów z danego składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy „głównej” wyłączeni są wszyscy sędziowie z tego składu, co wynika z art. 53 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 36 u.o.t.TK.
W rezultacie więc, wydane z ich udziałem postanowienie Trybunału z 15 lutego 2017 r. odmawiające wyłączenia sędziów L. Morawskiego i M. Muszyńskiego nie mogło wywołać skutku prawnego.
To z kolei doprowadziło do sytuacji, w której TK wydał wyrok bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Jakkolwiek nie zostało to wysłowione wprost w zdaniu odrębnym, to – naszym zdaniem – stawia to także pod znakiem zapytania moc wiążącą samego wyroku Trybunału.

Czytaj dalej

Redakcja

Osobliwości postanowień o wyłączeniu sędziów w Trybunale Konstytucyjnym kierowanym przez sędzię Julię Przyłębską

Wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego, prof. Stanisław Biernat, poddał analizie postanowienia o wyłączeniu sędziów TK, wydane w 2017 r., gdzie składy orzekające wyznaczała sędzia Julia Przyłębska.
Wnioski wskazują m.in. na to, że postanowienia o wyłączeniu sędziów powołanych przed 2015 r. były rozpoznawane przez osoby, co do których kierowano inne wnioski o wyłączenie ich ze składów orzekających, albo też znajdowały się w sytuacjach identycznych, jak osoby, których dotyczyły te wnioski – przy czym sytuacja osób rozpatrujących byłą o wiele bardziej – jak to ujęto – „problematyczna” w świetle wcześniejszego orzecznictwa TK.
W orzekaniu istnieje ewidentna dwoistość standardów rozstrzygania poszczególnych wniosków o wyłączeniu, w zależności od tego, kogo dotyczą i kto wnioskuje o wyłączenie sędziego, co podważa autorytet TK.
Ignorowana jest ustawowa zasada kolejności alfabetycznej ustalania składów orzekających, skutkiem czego większość wniosków rozpoznały osoby, które rozpoczęły orzekanie w latach 2016-2017, a zastosowane metody wskazują na łatwy sposób kształtowania składów orzekających przez uczestników postępowania.
Pełny tekst analizy

Źródło: RMF.FM

Redakcja

Co zrobi sędzia Warciński?

Na 16 marca 2017 r. zaplanowano w Trybunale Konstytucyjnym rozpoznanie w pełnym składzie wniosku o zbadanie konstytucyjności niektórych przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2016 roku o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach (sygn. akt Kp 1/17). Na etapie prac legislacyjnych, projekt ustawy opiniował Michał Warciński, obecnie sędzia TK. Wydaje się, że powinien wyłączyć się ze składu orzekającego.
Kwestia ta jest o tyle istotna, że sprawa została zainicjowana wnioskiem Prezydenta w trybie tzw. kontroli prewencyjnej (przed podpisaniem ustawy) i dlatego musi być rozpoznawana w pełnym składzie TK, czyli przez co najmniej 11 sędziów. Przy wyłączonej już trójce sędziów (S. Rymar, P. Tuleja, M. Zubik) i przymusowo urlopowanym Wiceprezesie S. Biernacie, wyłączenie sędziego M. Warcińskiego (które, zgodne z niżej cytowanymi przepisami powinno nastąpić), uniemożliwi Trybunałowi orzekanie.

Do tej pory oczywistym było, że ta sama osoba nie może najpierw uczestniczyć w procedurze opiniowania projektu ustawy w parlamencie, a następnie w procedurze orzekania w kwestii konstytucyjności tej ustawy w TK. Jak będzie tym razem?

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r.o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym:
Art. 39 ust. 1 pkt 4: Sędzia Trybunału jest wyłączony z udziału w rozpoznawaniu sprawy, jeżeli […] był […] doradcą uczestnika postępowania.
Art. 39 ust. 2 pkt 1: Sędzia Trybunału podlega [..] wyłączeniu z udziału w rozpoznawaniu sprawy, jeżeli uczestniczył w wydaniu aktu normatywnego, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia […] i może wywołać to wątpliwości co do jego bezstronności.
Art. 41 ust. 1 i 3: Wyłączenie sędziego Trybunału z udziału w rozpoznawaniu sprawy następuje z urzędu, na żądanie tego sędziego albo na uzasadniony wniosek uczestnika postępowania. […] O wyłączeniu sędziego Trybunału z przyczyn, o których mowa w art. 39 ust. 2, rozstrzyga Trybunał w drodze postanowienia.

Redakcja

„Kontrola konstytucyjności prawa w Polsce – sądy wobec orzeczeń TK” – video

Poniżej udostępniamy zapis video wspólnego zebrania naukowego Katedry Prawa Konstytucyjnego UJ i Katedry Prawa Karnego UJ, które odbyło się w dniu 27 stycznia 2017 r. w budynku Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Referaty wprowadzające wygłosili dr hab. Monika Florczak-Wątor i dr hab. Włodzimierz Wróbel, prof. UJ.
Czytaj dalej

Redakcja

O Literaturze apokryficznej. Komentarz do pierwszego orzeczenia nowego Trybunału Konstytucyjnego

Nomina sunt odiosa[1]

Jest pierwsze orzeczenie[2] nowego Trybunału Konstytucyjnego. Cezura nowości to udział w składzie orzekającym osób oddelegowanych przez Sejm VIII kadencji i Prezydenta RP do rozstrzygania sporów konstytucyjnych zamiast sędziów TK. Nie jest istotne, czego to orzeczenie dotyczyło, jakie kryło problemy i jak mogło wpłynąć na życie ludzi. Nie jest też istotne, że pytanie prawne do TK skierował skład orzekający Sądu Rejonowego Gdańsk–Południe w Gdańsku, choć w ten sposób — mimowolnie — właśnie przeszedł do historii. Nie jest wreszcie istotne, że system prawa nie został trybunalskim werdyktem poruszony, nic bowiem z niego nie ubyło. Wszystko to jest dziś bez znaczenia i służy tylko za zwierciadło, w którym odbił się fundamentalny problem ustrojowy. Czytaj dalej

Redakcja

Powołanie, którego nie było (Maciej Pach)

W procesie powoływania Julii Przyłębskiej na Prezesa TK rażąco naruszono Konstytucję i ustawę. Stąd też do powołania w istocie nie doszło.

Przeprowadzoną w grudniu 2016 r. procedurę powołania Prezesa Trybunału Konstytucyjnego regulowały Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. i ustawa z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego[1]. Aby legalnie powołać Julię Przyłębską na Prezesa TK, należało spełnić wymogi obu tych aktów normatywnych. W praktyce rażąco naruszono przepisy jednego i drugiego. Czytaj dalej

Redakcja

Wniosek RPO do TK o wyłączenie M. Muszyńskiego i L. Morawskiego od orzekania

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do Trybunału Konstytucyjnego o wyłączenie Mariusza Muszyńskiego i Lecha Morawskiego od udziału w rozpoznawaniu sprawy, z uwagi na wątpliwości co do ich wyboru, które mogłyby skutkować nieważnością postępowania przed Trybunałem.
Pełny tekst wniosku